Odszkodowanie za słupy na działce – sprawdź, czy możesz otrzymać pieniądze za służebność przesyłu

Na Twojej działce znajduje się słup energetyczny, linia wysokiego lub średniego napięcia, transformator, gazociąg, wodociąg, kanalizacja albo inne urządzenie przesyłowe?

Przedsiębiorstwo energetyczne lub przesyłowe może od wielu lat korzystać z części Twojej nieruchomości, mimo że nigdy nie otrzymałeś z tego tytułu żadnego wynagrodzenia.

Nie oznacza to, że musisz taki stan zaakceptować.

Nasza Kancelaria Prawna Prawo Nieruchomości zajmuje się analizą stanu prawnego urządzeń przesyłowych znajdujących się na prywatnych nieruchomościach oraz prowadzeniem spraw przeciwko przedsiębiorstwom przesyłowym.

Sprawdzamy przede wszystkim, czy przedsiębiorstwo posiada tytuł prawny do korzystania z nieruchomości oraz czy właściciel może wystąpić z roszczeniem o zapłatę.

Słup energetyczny na prywatnej działce – co może zrobić właściciel?

Służebność przesyłu została uregulowana w art. 305¹ i następnych Kodeksu cywilnego.

Pozwala ona przedsiębiorstwu przesyłowemu korzystać w określonym zakresie z cudzej nieruchomości, jeżeli znajdują się na niej urządzenia służące m.in. do przesyłania energii elektrycznej, gazu, wody lub innych mediów.

Samo istnienie urządzenia na działce nie oznacza jednak automatycznie, że przedsiębiorstwo może korzystać z nieruchomości bezpłatnie i bez ograniczeń.

W pierwszej kolejności należy ustalić podstawę prawną posadowienia i dalszego korzystania z urządzeń.

Może nią być m.in. umowa, ustanowiona służebność, odpowiednia decyzja administracyjna albo inne uprawnienie przedsiębiorstwa.

Jeżeli sytuacja prawna nie została prawidłowo uregulowana, właściciel może mieć podstawy do dochodzenia roszczeń.

Jakich pieniędzy można dochodzić?

W potocznym języku właściciele najczęściej mówią o „odszkodowaniu za słup”. Z prawnego punktu widzenia trzeba jednak rozróżnić kilka różnych roszczeń.

W zależności od konkretnej sytuacji możemy analizować możliwość dochodzenia:

1. Wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu

Jest to wynagrodzenie za uregulowanie prawa przedsiębiorstwa do korzystania z określonej części nieruchomości.

Służebność powinna dokładnie określać zakres korzystania z działki – nie tylko samo miejsce posadowienia urządzenia, ale również zakres niezbędnego dostępu do niego w celu wykonywania napraw, konserwacji, modernizacji czy usuwania awarii.

2. Wynagrodzenia za wcześniejsze bezumowne korzystanie z nieruchomości

Jeżeli przedsiębiorstwo korzystało z gruntu bez odpowiedniej podstawy prawnej, w określonych przypadkach możliwe jest również dochodzenie wynagrodzenia za okres wcześniejszego korzystania z nieruchomości.

Roszczenie to należy jednak każdorazowo przeanalizować pod kątem konkretnego stanu faktycznego, podstawy korzystania z nieruchomości oraz przedawnienia.

3. Odszkodowania za powstałą szkodę

Innym zagadnieniem jest odszkodowanie za konkretną szkodę wyrządzoną właścicielowi, np. podczas wykonywania prac na nieruchomości.

Dlatego przed skierowaniem żądania do przedsiębiorstwa ustalamy, jakie dokładnie roszczenia mogą przysługiwać właścicielowi.

Ile można otrzymać za słupy lub linię energetyczną?

Nie istnieje jedna ustawowa stawka określająca, ile przedsiębiorstwo powinno zapłacić za słup energetyczny, linię energetyczną, gazociąg czy inne urządzenie przesyłowe.

Każda nieruchomość wymaga indywidualnej analizy.

Na wysokość możliwego wynagrodzenia wpływają między innymi:

• wartość rynkowa nieruchomości,
• powierzchnia działki,
• przeznaczenie nieruchomości,
• rodzaj urządzeń przesyłowych,
• długość przebiegu sieci przez działkę,
• lokalizacja słupów i innych urządzeń,
• powierzchnia pasa służebności,
• ograniczenia w możliwości zabudowy,
• możliwość wykorzystania nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem,
• konieczność zapewnienia przedsiębiorstwu dostępu do urządzeń,
• wpływ infrastruktury na sposób zagospodarowania nieruchomości.

Inaczej będzie więc oceniana linia przebiegająca przez grunt rolny, a inaczej słup i linia znajdujące się w centralnej części atrakcyjnej działki budowlanej, które mogą ograniczać możliwość postawienia budynku.

Dlatego nie należy przyjmować pierwszej zaproponowanej przez operatora kwoty bez wcześniejszego sprawdzenia wartości roszczenia.

Nowa sytuacja właścicieli nieruchomości po wyroku Trybunału Konstytucyjnego

Sytuacja prawna właścicieli nieruchomości z urządzeniami przesyłowymi uległa istotnej zmianie po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 2 grudnia 2025 r., sygn. akt P 10/16.

Ma on szczególne znaczenie w sprawach, w których przedsiębiorstwa przesyłowe powoływały się na nabycie określonych uprawnień przez zasiedzenie w okresie poprzedzającym wprowadzenie do Kodeksu cywilnego służebności przesyłu.

Nie oznacza to jednak automatycznie, że każdy właściciel działki ze słupem otrzyma odszkodowanie.

Każdą nieruchomość trzeba zbadać indywidualnie.

Konieczne jest m.in. ustalenie daty powstania urządzeń, historii własności nieruchomości, dokumentacji przedsiębiorstwa przesyłowego oraz ewentualnych wcześniejszych decyzji, umów i postępowań.

Kupiłeś działkę, na której słupy stały już wcześniej?

To również warto sprawdzić.

Sam fakt, że urządzenia znajdowały się na nieruchomości już w momencie jej zakupu, nie przesądza jeszcze o tym, że przedsiębiorstwo posiada skuteczny tytuł prawny do korzystania z gruntu.

W takich przypadkach analizujemy księgę wieczystą, dokumentację nieruchomości oraz podstawę prawną korzystania z działki przez przedsiębiorstwo.

Czy można żądać usunięcia albo przesunięcia słupa?

W niektórych sytuacjach problemem właściciela nie jest samo wynagrodzenie.

Słup może znajdować się dokładnie w miejscu planowanego budynku, uniemożliwiać podział nieruchomości albo znacząco ograniczać inwestycję.

Dlatego podczas analizy sprawy możemy również sprawdzić możliwość podjęcia działań zmierzających do przebudowy, przesunięcia lub usunięcia urządzeń przesyłowych.

Możliwość realizacji takiego żądania zależy jednak od stanu prawnego urządzeń i okoliczności konkretnej nieruchomości.

Jak prowadzimy sprawę?

Kancelaria może przeprowadzić właściciela przez cały proces – od weryfikacji dokumentów do negocjacji z przedsiębiorstwem przesyłowym, a jeżeli będzie to konieczne, również dalszego dochodzenia roszczeń.

W pierwszej kolejności analizujemy nieruchomość i ustalamy:

kto jest właścicielem urządzeń, na jakiej podstawie znajdują się one na działce, czy ustanowiono służebność, czy istnieją decyzje administracyjne oraz jakie roszczenia mogą przysługiwać właścicielowi.

Następnie możemy przygotować odpowiednie wezwanie do przedsiębiorstwa energetycznego lub przesyłowego i rozpocząć procedurę zmierzającą do uregulowania sytuacji prawnej oraz uzyskania należnego wynagrodzenia.

Masz słupy na działce? Prześlij nam dane nieruchomości

Jeżeli na Twojej działce znajduje się słup energetyczny, linia energetyczna, gazociąg, wodociąg, kanalizacja, transformator albo inne urządzenie przesyłowe, prześlij nam dane nieruchomości.

Do wstępnej analizy przydatne będą:

• numer działki,
• miejscowość i gmina,
• numer księgi wieczystej,
• zdjęcia słupów lub innych urządzeń,
• mapa z zaznaczonym przebiegiem sieci – jeżeli ją posiadasz,
• wcześniejsza korespondencja z przedsiębiorstwem przesyłowym,
• umowy, decyzje lub inne dokumenty dotyczące urządzeń – jeżeli je posiadasz.

Nie masz wszystkich dokumentów? To nie przekreśla sprawy.

Prześlij informacje, którymi dysponujesz. Ustalimy, jakie dokumenty są jeszcze potrzebne i jakie dalsze działania należy podjąć.

Kancelaria Prawna Prawo Nieruchomości

Zajmujemy się sprawami dotyczącymi nieruchomości, w tym służebności przesyłu, słupów i linii energetycznych, gazociągów, wodociągów oraz innych urządzeń znajdujących się na prywatnych gruntach.

Masz słup lub linię na swojej działce? Nie zakładaj, że skoro urządzenia stoją tam od kilkudziesięciu lat, nic nie można już zrobić.

Prześlij nam numer działki, numer księgi wieczystej oraz zdjęcia urządzeń.

Sprawdzimy stan prawny nieruchomości i ocenimy, jakie roszczenia mogą Ci przysługiwać.