Wycinka drzew i krzewów – kiedy potrzebne jest zezwolenie, zgłoszenie i jak uniknąć kary?

Chcesz usunąć drzewa z działki przed budową domu, podziałem nieruchomości albo rozpoczęciem inwestycji? Kupiłeś działkę porośniętą drzewami i nie wiesz, które z nich można legalnie wyciąć? Urząd odmówił zgody? A może otrzymałeś już zawiadomienie o postępowaniu w sprawie kary za usunięcie drzewa?

Nasza Kancelaria Prawna Prawo Nieruchomości prowadzi sprawy dotyczące usuwania drzew i krzewów kompleksowo – od analizy, czy potrzebne jest zgłoszenie albo zezwolenie, poprzez przygotowanie dokumentacji i prowadzenie postępowania administracyjnego, aż po odwołania oraz sprawy dotyczące administracyjnych kar pieniężnych.

Przepisy dotyczące wycinki drzew są znacznie bardziej skomplikowane, niż może się wydawać.

Nie zawsze trzeba uzyskać zezwolenie.

Nie zawsze jednak można również wyciąć drzewo tylko dlatego, że rośnie na własnej działce.

Dlatego przed rozpoczęciem wycinki warto ustalić:

kto jest właścicielem nieruchomości, jaki jest gatunek drzewa, jaki jest obwód pnia, jaki jest cel usunięcia drzewa, czy wycinka ma związek z działalnością gospodarczą oraz czy nieruchomość albo samo drzewo podlega dodatkowej ochronie.

Drzewo na własnej działce – czy mogę je po prostu wyciąć?

Nie zawsze.

To, że drzewo znajduje się na prywatnej nieruchomości, nie oznacza automatycznie, że właściciel może je usunąć bez żadnej procedury.

W zależności od sytuacji mogą wystąpić trzy podstawowe warianty:

1. Drzewo można usunąć bez zezwolenia i bez zgłoszenia.

2. Konieczne jest zgłoszenie zamiaru usunięcia drzewa.

3. Konieczne jest uzyskanie zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu.

Ustalenie właściwego trybu powinno nastąpić przed rozpoczęciem prac.

Kiedy drzewo można wyciąć bez zezwolenia?

Ustawa o ochronie przyrody przewiduje szereg wyjątków od obowiązku uzyskania zezwolenia.

Jednym z najważniejszych kryteriów jest obwód pnia drzewa mierzony na wysokości 5 cm.

Według obowiązujących zasad zezwolenie nie jest wymagane między innymi dla drzew, których obwód na tej wysokości nie przekracza:

  • 80 cm – w przypadku topoli, wierzby, klonu jesionolistnego i klonu srebrzystego,
  • 65 cm – w przypadku kasztanowca zwyczajnego, robinii akacjowej i platana klonolistnego,
  • 50 cm – w przypadku pozostałych gatunków drzew.

Występują jednak wyjątki i dodatkowe ograniczenia.

Dlatego sama informacja o obwodzie pnia nie zawsze przesądza jeszcze o możliwości legalnego usunięcia drzewa.

Osoba fizyczna – wycinka drzewa na cele niezwiązane z działalnością gospodarczą

Szczególna procedura dotyczy właścicieli będących osobami fizycznymi.

Jeżeli drzewo:

  • rośnie na nieruchomości będącej własnością osoby fizycznej,
  • ma zostać usunięte na cele niezwiązane z prowadzeniem działalności gospodarczej,
  • przekracza ustawowe obwody,

co do zasady należy dokonać zgłoszenia zamiaru usunięcia drzewa.

To rozwiązanie stosowane jest często przy działkach prywatnych, np. gdy właściciel chce uporządkować teren przy domu albo przygotować go do określonego sposobu wykorzystania niezwiązanego z działalnością gospodarczą.

Jak wygląda zgłoszenie zamiaru wycinki?

Zgłoszenie powinno zawierać między innymi:

  • imię i nazwisko właściciela,
  • oznaczenie nieruchomości,
  • rysunek albo mapę określającą położenie drzewa przeznaczonego do usunięcia.

Po otrzymaniu prawidłowego zgłoszenia organ dokonuje oględzin nieruchomości.

Podczas oględzin ustalany jest między innymi:

  • gatunek drzewa,
  • obwód jego pnia.

Organ ma następnie możliwość wniesienia sprzeciwu.

Według aktualnej procedury oględziny powinny zostać przeprowadzone w terminie 21 dni od otrzymania zgłoszenia, natomiast po oględzinach organ ma 14 dni na wniesienie sprzeciwu.

Brak sprzeciwu – czy można wycinać?

Jeżeli organ nie wniesie sprzeciwu w przewidzianym terminie, właściciel może przystąpić do usunięcia drzewa.

Trzeba jednak uważać na dalsze terminy.

Uprawnienie wynikające ze zgłoszenia nie jest bezterminowe.

Dlatego jeżeli wycinka nie została przeprowadzona odpowiednio szybko, przed rozpoczęciem prac należy sprawdzić, czy nie jest konieczne dokonanie nowego zgłoszenia.

Wycinka drzewa pod inwestycję lub działalność gospodarczą

Inaczej wygląda sytuacja, gdy usunięcie drzewa związane jest z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Przykładowo:

  • inwestor chce przygotować teren pod budowę obiektu komercyjnego,
  • przedsiębiorca chce wybudować parking,
  • deweloper przygotowuje działkę pod inwestycję,
  • spółka usuwa drzewa z należącego do niej gruntu.

W takich sytuacjach uproszczone zgłoszenie właściwe dla osoby fizycznej działającej poza działalnością gospodarczą może nie mieć zastosowania.

Może być konieczne uzyskanie decyzji zezwalającej na usunięcie drzewa lub krzewu.

Kancelaria może przeanalizować inwestycję i ustalić właściwą procedurę jeszcze przed rozpoczęciem wycinki.

Wniosek o zezwolenie na usunięcie drzewa

Jeżeli zezwolenie jest wymagane, konieczne jest przygotowanie odpowiedniego wniosku.

Zakres dokumentacji zależy od konkretnego przypadku.

Może obejmować między innymi:

  • dane właściciela lub posiadacza nieruchomości,
  • tytuł prawny do nieruchomości,
  • oznaczenie działki,
  • gatunek drzewa,
  • obwód pnia,
  • lokalizację drzewa,
  • przyczynę jego usunięcia,
  • termin planowanej wycinki,
  • mapę lub rysunek przedstawiający położenie drzew,
  • dokumentację dotyczącą planowanej inwestycji.

W sprawach inwestycyjnych odpowiednie uzasadnienie może mieć szczególne znaczenie.

Wycinka drzew przed budową domu

Często zgłaszają się do nas właściciele działek, którzy kupili grunt pod budowę domu, ale dopiero później okazuje się, że część nieruchomości pokrywają drzewa.

W takich przypadkach warto najpierw zestawić projektowaną inwestycję z istniejącym drzewostanem.

Nie zawsze konieczne jest usunięcie wszystkich drzew.

Może natomiast istnieć potrzeba usunięcia drzew znajdujących się:

  • w miejscu planowanego budynku,
  • w miejscu projektowanego wjazdu,
  • w przebiegu infrastruktury,
  • w miejscu planowanych instalacji,
  • na obszarze kolidującym z zagospodarowaniem działki.

Możemy przeanalizować nieruchomość i ustalić, jaka procedura będzie wymagana dla poszczególnych drzew.

Wycinka drzew przed inwestycją deweloperską

W przypadku inwestycji deweloperskich i komercyjnych problem wycinki powinien być sprawdzony jeszcze przed zakupem nieruchomości.

Duża liczba drzew może wpłynąć na:

  • koszty inwestycji,
  • harmonogram,
  • powierzchnię możliwej zabudowy,
  • układ komunikacyjny,
  • lokalizację budynków,
  • konieczność wykonania nasadzeń zastępczych.

Dlatego przy audycie działki inwestycyjnej możemy również analizować uwarunkowania związane z istniejącą zielenią.

Zezwolenie może być uzależnione od nasadzeń zastępczych

Organ może w odpowiednich przypadkach powiązać zezwolenie z obowiązkiem wykonania nasadzeń zastępczych.

Może to oznaczać konieczność posadzenia nowych drzew lub krzewów w zamian za roślinność usuwaną.

W decyzji mogą zostać określone między innymi:

  • liczba nowych drzew,
  • gatunki,
  • miejsce nasadzenia,
  • termin wykonania,
  • okres, przez który organ będzie kontrolował ich zachowanie.

Dla inwestora obowiązki te powinny zostać uwzględnione w harmonogramie i kosztach przedsięwzięcia.

Opłata za usunięcie drzewa

Uzyskanie zezwolenia może w niektórych przypadkach wiązać się również z opłatą za usunięcie drzewa lub krzewu.

Nie każda wycinka powoduje obowiązek zapłaty.

Przepisy przewidują przypadki zwolnienia z opłat, a sposób ich ustalenia zależy między innymi od parametrów i rodzaju usuwanej roślinności.

Przy większej inwestycji warto przeanalizować wysokość potencjalnych kosztów jeszcze przed rozpoczęciem procedury.

Ważne przy działce osoby fizycznej – 5 lat po wycince

Szczególna regulacja dotyczy drzew usuniętych przez osobę fizyczną po dokonaniu zgłoszenia na cel niezwiązany z działalnością gospodarczą.

Jeżeli w terminie 5 lat od oględzin właściciel wystąpi o pozwolenie na budowę dotyczące prowadzenia działalności gospodarczej na części nieruchomości, na której rosło usunięte drzewo, organ może nałożyć obowiązek uiszczenia opłaty za jego usunięcie.

Jest to szczególnie istotne przy działkach kupowanych z zamiarem późniejszego wykorzystania inwestycyjnego.

Wycinka na działce rolnej

Przepisy przewidują również szczególne regulacje dotyczące gruntów rolnych.

Zezwolenie może nie być wymagane przy usuwaniu drzew lub krzewów w celu przywrócenia gruntów nieużytkowanych do użytkowania rolniczego.

Nie oznacza to jednak, że każdy właściciel działki oznaczonej jako rolna może dowolnie usunąć znajdujące się na niej drzewa.

Trzeba sprawdzić:

  • charakter nieruchomości,
  • rzeczywisty cel wycinki,
  • formy ochrony przyrody,
  • ewentualną ochronę gatunkową,
  • inne ograniczenia szczególne.

Drzewa owocowe

Drzewa i krzewy owocowe objęte są korzystniejszymi zasadami.

Co do zasady ich usunięcie nie wymaga zezwolenia.

Istnieją jednak wyjątki.

Zezwolenie może być wymagane między innymi, jeżeli drzewa lub krzewy owocowe znajdują się:

  • na określonych terenach zieleni,
  • na nieruchomości lub jej części wpisanej do rejestru zabytków.

Krzewy – kiedy można je usunąć?

Przepisy różnicują również usuwanie krzewów.

Co do zasady zezwolenia nie wymaga między innymi usunięcie krzewu albo skupiska krzewów zajmującego powierzchnię do 25 m².

Znaczenie może jednak mieć lokalizacja krzewów oraz charakter danego terenu.

Drzewo na nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków

Tutaj sytuacja jest bardziej skomplikowana.

Jeżeli nieruchomość lub jej część wpisana jest do rejestru zabytków, sprawę należy ocenić również pod kątem przepisów o ochronie zabytków.

W określonych przypadkach właściwym organem będzie wojewódzki konserwator zabytków, a mogą być potrzebne dodatkowe pozwolenia konserwatorskie.

Dlatego nie należy rozpoczynać wycinki na zabytkowej nieruchomości wyłącznie na podstawie ogólnych zasad stosowanych do zwykłych działek.

Pomnik przyrody

Jeżeli drzewo zostało objęte ochroną jako pomnik przyrody, nie można potraktować go jak zwykłego drzewa na prywatnej działce.

Jego usunięcie wymaga wcześniejszego przeprowadzenia odpowiedniej procedury związanej ze zniesieniem tej formy ochrony.

Sam fakt, że drzewo rośnie na prywatnym gruncie, nie pozwala na jego samodzielne usunięcie.

Obszary chronione

Dodatkowe ograniczenia mogą występować, jeżeli nieruchomość znajduje się między innymi:

  • w parku krajobrazowym,
  • na obszarze chronionego krajobrazu,
  • na innych terenach objętych ochroną przyrody.

Na takich obszarach mogą obowiązywać szczególne zakazy dotyczące między innymi usuwania zadrzewień śródpolnych, przydrożnych lub nadwodnych.

Dlatego przy nieruchomościach położonych na terenach chronionych zawsze sprawdzamy dodatkowe regulacje.

Wycinka drzew a ptaki, gniazda i chronione gatunki

Uzyskanie zezwolenia na wycinkę albo brak obowiązku uzyskania takiego zezwolenia nie oznacza automatycznie, że można naruszyć przepisy dotyczące ochrony gatunkowej.

Na drzewach mogą znajdować się:

  • gniazda ptaków,
  • dziuple,
  • siedliska nietoperzy,
  • chronione porosty,
  • siedliska chronionych owadów,
  • inne chronione gatunki.

W takich przypadkach może być potrzebne dodatkowe zezwolenie właściwego organu ochrony przyrody.

Dlatego przed wycinką – szczególnie większej liczby drzew – należy sprawdzić również ten aspekt.

Drzewo złamane albo wywrócone przez wichurę

Inne zasady dotyczą drzew, które zostały złamane albo wywrócone w wyniku działania sił natury, wypadku czy katastrofy.

Nie oznacza to jednak zawsze, że właściciel powinien natychmiast usunąć drzewo bez żadnej dokumentacji.

W określonych przypadkach konieczne jest potwierdzenie przez właściwy organ, że drzewo rzeczywiście stanowi złom albo wywrot.

Jeżeli sytuacja nie stanowi bezpośredniego zagrożenia, warto przed usunięciem wykonać dokumentację fotograficzną oraz ustalić właściwą procedurę.

Wycinka drzewa przez współwłaściciela

Jeżeli nieruchomość posiada kilku właścicieli, sprawa może wymagać dodatkowej analizy.

Nie należy zakładać, że jeden ze współwłaścicieli może samodzielnie zdecydować o usunięciu wszystkich drzew znajdujących się na wspólnym gruncie.

Trzeba ocenić zarówno przepisy dotyczące ochrony przyrody, jak i zasady wykonywania zarządu rzeczą wspólną.

Wycinka przez najemcę lub dzierżawcę

Osoba korzystająca z nieruchomości nie zawsze jest jej właścicielem.

Najemca, dzierżawca lub inny posiadacz powinien sprawdzić:

  • czy posiada odpowiedni tytuł do wystąpienia z wnioskiem,
  • czy potrzebna jest zgoda właściciela,
  • jaki rodzaj postępowania powinien zostać przeprowadzony.

W przypadku uproszczonego zgłoszenia dla osób fizycznych znaczenie ma właśnie własność nieruchomości.

Urząd odmówił zgody na wycinkę – co dalej?

Odmowa albo sprzeciw organu nie zawsze musi oznaczać zakończenie sprawy.

W pierwszej kolejności analizujemy:

  • podstawę prawną rozstrzygnięcia,
  • sposób przeprowadzenia oględzin,
  • dokumentację,
  • przyczyny wskazane przez urząd,
  • planowaną inwestycję,
  • możliwość przedstawienia dodatkowych argumentów i dowodów.

Jeżeli istnieją podstawy prawne, możemy przygotować odwołanie od decyzji albo podjąć inne dostępne środki prawne.

Odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego

W typowych sprawach administracyjnych dotyczących decyzji organu gminy możliwe jest wniesienie odwołania do właściwego Samorządowego Kolegium Odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję.

W odwołaniu można podnosić między innymi:

  • naruszenie przepisów postępowania,
  • niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego,
  • pominięcie dowodów,
  • nieprawidłowe zastosowanie przepisów,
  • niewystarczające uzasadnienie decyzji.

Każdą sprawę analizujemy indywidualnie.

Skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

Jeżeli postępowanie odwoławcze nie doprowadzi do korzystnego rozstrzygnięcia, w odpowiednich przypadkach istnieje możliwość skierowania sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Kancelaria może przeanalizować akta postępowania i ocenić, czy istnieją podstawy do zaskarżenia decyzji administracyjnej.

Nielegalna wycinka – administracyjna kara pieniężna

Największe problemy pojawiają się wtedy, gdy właściciel najpierw wytnie drzewo, a dopiero później zaczyna sprawdzać przepisy.

Za usunięcie drzewa lub krzewu bez wymaganego zezwolenia albo bez prawidłowego zgłoszenia może zostać wymierzona administracyjna kara pieniężna.

Kary mogą być dotkliwe, szczególnie gdy usunięto większą liczbę drzew.

Dlatego w przypadku wszczęcia postępowania nie należy ograniczać się do krótkiego wyjaśnienia:

„Nie wiedziałem, że potrzebuję zgody.”

Trzeba przeanalizować całą sprawę.

Postępowanie w sprawie kary za wycinkę

Jeżeli urząd wszczął postępowanie, możemy zbadać między innymi:

  • czy zezwolenie rzeczywiście było wymagane,
  • czy istniał obowiązek zgłoszenia,
  • gatunek drzewa,
  • jego parametry,
  • stan drzewa przed usunięciem,
  • kto faktycznie dokonał wycinki,
  • czy właściciel wyraził zgodę,
  • czy istniało zagrożenie,
  • czy drzewo było martwe, złamane lub wywrócone,
  • sposób ustalenia wysokości kary,
  • prawidłowość przeprowadzenia postępowania przez organ.

W zależności od okoliczności przygotowujemy odpowiednią argumentację i reprezentujemy klienta w dalszym postępowaniu.

Kto odpowiada za nielegalną wycinkę?

Nie zawsze odpowiedzialność można automatycznie przypisać właścicielowi nieruchomości.

Znaczenie mogą mieć między innymi:

  • osoba, która faktycznie usunęła drzewo,
  • zgoda właściciela,
  • sposób korzystania z nieruchomości,
  • status posiadacza,
  • okoliczności wykonania prac.

Dlatego każdą sprawę dotyczącą kary należy oceniać na podstawie dokumentów i konkretnych faktów.

Drzewa kolidują z inwestycją? Sprawdź je przed zakupem działki

Jeżeli dopiero rozważasz zakup gruntu, analiza drzewostanu może być elementem audytu działki przed zakupem.

W przypadku nieruchomości inwestycyjnych możemy sprawdzić między innymi:

  • czy istniejące drzewa kolidują z planowaną zabudową,
  • które mogą wymagać zezwolenia,
  • czy występują formy ochrony przyrody,
  • czy nieruchomość znajduje się na obszarze chronionym,
  • czy może być konieczna inwentaryzacja zieleni,
  • czy mogą wystąpić nasadzenia zastępcze,
  • czy problem wycinki może wpłynąć na inwestycję.

Pozwala to oszacować ryzyko przed zakupem, a nie wtedy, gdy właściciel posiada już grunt i przygotowany projekt.

Kancelaria prowadzi sprawy dotyczące wycinki od początku do końca

Zakres naszej pomocy może obejmować:

  • analizę, czy drzewo można usunąć bez zezwolenia,
  • sprawdzenie, czy konieczne jest zgłoszenie,
  • analizę konieczności uzyskania zezwolenia,
  • ustalenie właściwego organu,
  • przygotowanie zgłoszenia zamiaru usunięcia drzewa,
  • przygotowanie wniosku o wydanie zezwolenia,
  • przygotowanie uzasadnienia inwestycyjnego,
  • analizę dokumentacji dotyczącej drzew,
  • reprezentację przed urzędem,
  • analizę sprzeciwu organu,
  • odwołanie od decyzji,
  • prowadzenie sprawy przed SKO,
  • analizę możliwości wniesienia skargi do WSA,
  • sprawy związane z nieruchomościami zabytkowymi,
  • sprawy dotyczące obszarów chronionych,
  • analizę zagadnień ochrony gatunkowej,
  • sprawy dotyczące administracyjnych kar pieniężnych,
  • analizę wycinki w związku z inwestycją,
  • analizę drzewostanu jako element audytu nieruchomości przed zakupem.

Nie wycinaj najpierw, żeby później pytać, czy było wolno

W przypadku wycinki najbezpieczniejsza kolejność jest odwrotna:

najpierw analiza prawna – później wycinka.

Kilka informacji o działce i drzewach może pozwolić ustalić, czy wystarczy zgłoszenie, potrzebne jest zezwolenie czy też w określonym przypadku możliwe jest usunięcie drzewa bez prowadzenia postępowania.

Chcesz wyciąć drzewa? Prześlij nam dane nieruchomości

Do rozpoczęcia analizy prześlij:

  • numer działki,
  • obręb i gminę,
  • zdjęcia drzew,
  • gatunek drzewa – jeżeli jest znany,
  • obwód pnia mierzony na wysokości 5 cm,
  • informację, dlaczego drzewo ma zostać usunięte,
  • informację, czy wycinka ma związek z inwestycją lub działalnością gospodarczą.

Jeżeli posiadasz dokumentację inwestycji, decyzję urzędu, sprzeciw albo zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie kary – również ją prześlij.

Otrzymałeś pismo z urzędu? Nie czekaj do końca terminu

Jeżeli sprawa już się rozpoczęła i otrzymałeś:

  • wezwanie do złożenia wyjaśnień,
  • zawiadomienie o wszczęciu postępowania,
  • sprzeciw,
  • odmowę wydania zezwolenia,
  • decyzję dotyczącą opłaty,
  • decyzję o nałożeniu kary,

prześlij nam całe pismo wraz z datą jego odbioru.

W sprawach administracyjnych terminy na podjęcie określonych działań mogą mieć zasadnicze znaczenie.

Kancelaria Prawna Prawo Nieruchomości – wycinka drzew od A do Z

Prowadzimy sprawy dotyczące drzew i krzewów zarówno dla właścicieli prywatnych, jak i inwestorów oraz przedsiębiorców.

Pomagamy przed wycinką, kiedy trzeba prawidłowo przygotować procedurę, ale również po wszczęciu postępowania, kiedy urząd kwestionuje legalność przeprowadzonych prac.

Planujesz wycinkę drzew na swojej nieruchomości?

Prześlij nam:

numer działki + lokalizację + zdjęcia drzew + ich obwody + informację, dlaczego chcesz je usunąć.

Sprawdzimy, jaka procedura jest właściwa i jakie działania należy podjąć.

Wszystkie usługi

Planujesz sprzedaż lub zakup nieruchomości?

Sprawdźmy dokumenty i zabezpieczmy transakcję, zanim podpiszesz umowę.

Skontaktuj się z kancelarią